Amerika Başkanını Nasıl Seçiyor? | Kamu BilgiKamu Bilgi

3 Aralık 2020 - 21:59

Amerika Başkanını Nasıl Seçiyor?

Amerika Başkanını Nasıl Seçiyor?
Son Güncelleme :

05 Kasım 2020 - 22:34

ABD başkanlık seçimleri 

Amerika Birleşik Devletleri’nin başkan ve başkan yardımcısını seçmek amacıyla 1792 yılından başlayarak her 4 yılda bir Kasım ayının ilk Pazartesi gününü izleyen Salı gününde yapılır. Bu formüle göre seçimlerin günü yıllara göre 2 Kasım ile 8 Kasım günleri arasında değişir. ABD’nin en son başkanlık seçimi 8 Kasım 2016 tarihinde yapılmıştır.

Halk Başkana Oy Vermiyor

ABD başkanlık seçimlerinde seçmenler aslında doğrudan doğruya başkan ve başkan yardımcısını seçmezler. Her eyaletten seçmenler, eyaletlerini seçiciler kurulu adı verilen bir kurultayda temsil edecek üyeleri seçerler. Seçimlerden sonra bu seçiciler kurulu toplanarak başkan ve başkan yardımcısı seçimini gerçekleştirir. Her eyaletin seçiciler kurulundaki üye sayısı o eyaletin Senato ve Temsilciler Meclisi üyelerinin toplamına eşittir. Ayrıca ABD’nin başkenti olan Washington de seçiciler kuruluna en az üye gönderen eyalete eşit sayıda üye gönderme hakkına sahiptir. Porto Riko, Guam, Amerikan Samoası gibi ABD’ye bağımlı toprakların sakinleri ABD başkanlık seçimlerinde oy kullanamazlar ve dolayısıyla da seçiciler kuruluna üye gönderemezler.

Seçiciler Kurulu Nedir?

ABD başkanlık seçimlerinin sonucu ülke çapında adayların aldığı oy oranına göre değil de kazanılan seçiciler kurulu üyesi sayısına göre belirlenir. Seçiciler kurulu, başkanlık seçimlerinden hemen sonra toplanan bir kurultaydır. Bu kurultaya her başkan adayının kazandığı temsilciler katılırlar ve yapılan oylama sonucu ABD’nin başkanı belirlenir. ABD başkanlık seçimleri bu seçiciler kurulu üyelerinin belirlenmesi esası üzerine kurulmuş bir sistemdir.

Seçime katılan her ABD yurttaşının oyu aslında desteklediği adayı seçmek için değil, adayı temsil edecek olan seçiciler kurulu üyesini belirlemek için kullanılır. Her eyalet kendi payına düşen sayıda seçiciler kurulu üyesi belirleyecektir. Her eyaletin seçiciler kurulundaki üye sayısı o eyaletin Senato ve Temsilciler Meclisindeki temsilci sayısının toplamına eşittir. 

Seçiciler Kurulu Nasıl Belirlenir?

Seçiciler her partinin eyalet organları tarafından başkanlık seçimlerinden önce belirlenir. Hangi parti o eyalette seçimi kazanmışsa o partinin seçici üyeleri Seçiciler kuruluna gönderilir. Seçiciler kurulu her eyaletin başkentinde ayrı ayrı Aralık ayının ikinci Çarşamba gününü izleyen ilk Pazartesi günü toplanır ve oylama yapar. 

ABD Başkanı ne zaman göreve başlar:

Başkanlık seçiminin sonuçları seçimden sonraki Ocak ayında ABD Kongresi tarafından onaylanır. Seçimlerin sonucu konusunda bir anlaşmazlık çıkması halinde bu anlaşmazlığı ABD Kongresi çözümler. Seçimi kazanan başkan ve başkan yardımcısı seçimden sonraki ilk 20 Ocak günü öğle saatinde görevi devralır.

Adaylar Nasıl Belirlenir?

ABD başkanlık seçimlerine katılan her siyasi parti başkan adayını kendi içinde belirler. ABD Anayasasında bu aday belirleme sürecini düzenleyen hiçbir hüküm bulunmamaktadır. Ancak yıllar boyunca partiler tarafından bu süreci düzenleyen bazı gelenekler ortaya çıkmıştır. ABD’nin iki büyük partisi olan Demokratik Parti ve Cumhuriyetçi Parti başkan adaylarını ön seçimler yoluyla belirler.

Başkanlığı Kim Kazanır?

Başkan olmak için en az 270 delegeyi, yani tüm delegelerin yarısından fazlasını kazanmak gerekiyor. Halktan en fazla oyu alıp, seçici kurulu alamayan yarışı kaybediyor. Bu 2016’da, 2000’de ve 1800’lerde yaşandı. 2016 seçimlerinde Demokrat aday Hillary Clinton, Donald Trump’tan 3 milyon daha fazla oy almasına rağmen kaybetti. 2000 seçimlerinde de, Al Gore, yarım milyon oy ile George W. Bush’un önündeydi.

Kaynak: https://www.academia.edu/2209361/2012_ABD_Ba%C5%9Fkanl%C4%B1k_Se%C3%A7imleri_ve_T%C3%BCrk-Amerikan_%C4%B0li%C5%9Fkileri_2012_US_Presidential_Elections_and_Turkey-US_Relations_