Yeni Güvenlik soruşturması ile kan bağı olan yakınlarınız hayatınızı etkileyebilir. » Kamu BilgiKamu Bilgi

28 Ekim 2020 - 11:40

Yeni Güvenlik soruşturması ile kan bağı olan yakınlarınız hayatınızı etkileyebilir.

Yeni Güvenlik soruşturması ile kan bağı olan yakınlarınız hayatınızı etkileyebilir.
Son Güncelleme :

25 Haziran 2020 - 22:23

Kamu görevlilerinin güvenlik soruşturmaları ile ilgili kanun teklifi, Meclis İçişleri Komisyonunda kabul edildi. Soruşturmalar, “güvenlik ve istihbarat” ile ilgili riskli alanlarla sınırlı tutulacak. Diğer memurlarda ise arşiv araştırılması yapılacak.

İlk kez veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması hükümlerinin yeniden düzenlenmesini içeren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi, TBMM İçişleri Komisyonunda kabul edildi.

Teklifle, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler, kimler hakkında yapılacağı, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma yapacağı, değerlendirme komisyonu, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve silinme süreleri yeniden düzenleniyor.

Buna göre, güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması sonucunda elde edilen kişisel verilerin göreve atanma yönünden değerlendirildiği Değerlendirme Komisyonu oluşturulacak.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılacaklar:

Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk kez veya yeniden memuriyete ve kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacak. Teklifte, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılacaklar şu şekilde sıralanıyor:

* Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler,

* Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli,

* Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel,

* Üst kademe kamu yöneticileri,

* Özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler,

* Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmaları Neleri kapsayacak?

Arşiv araştırması, kişinin adli sicil kaydının, kişinin kolluk kuvvetlerince halen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit bulunup bulunmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümleri kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesini kapsayacak.

Güvenlik soruşturması ise arşiv araştırmasındaki konulara ilave olarak kişinin; görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesini içerecek.

Güvenlik soruşturmasına görevin gerektirdiği niteliklere etkisi yönüyle kişinin eşi ile birinci derece kan ve sıhri hısımları da dahil edilecek.

Komisyondan geçen kanun teklifine göre, kamuya personel alımı sırasında yapılan güvenlik soruşturmaları Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Savunma Bakanlığı ve istihbarat birimlerinde görev yapacaklar için söz konusu olacak.

YORUM: Öncelikle aile bağı ile kişinin memuriyetinin etkilemesi anayasaya aykırıdır aynı zamanda arşiv araştırması sırasında gizli tutulan bilgi ve belgelerin güvenlik soruşturması komisyonuna verilmesi özel hayatın gizliliğine aykırı olduğu gibi kişi hakkında sonuçlanmamış veya ileriye atılmış kararların kişinin hayatını etkilemesi de anayasaya ters düşmektedir. Bu yasanın Anayasa tarafından aynı şekilde iptal edildiği göz önünde bulundurularak tekrar eski haliyle yasalaşması hukukçular tarafından tekrar iptal edileceği yorumlarını beraberinde getirmiştir.